Bir öğrenciyle yapay zeka kullanımı nasıl konuşulur

Konuşmadan önce: elinizde ne var, ne yok

Bir yapay zeka dedektörü kullandıysanız elinizdeki şey bir tahmindir: metin, yazının bazı özelliklerinde yapay zekayla üretilmiş metinlere benziyor ve bazen hangi bölümlerde olduğunu biliyorsunuz. Nereye daha dikkatle bakacağınıza karar vermek için yararlı bir bilgidir. Hiçbir araç kullanmadıysanız ve elinizdeki şey okurken edindiğiniz bir izlenimse aynı şey geçerlidir: bu bir başlangıç noktasıdır, bir sonuç değil.

Ne bir dedektörün ne de dikkatli bir okumanın size söyleyemeyeceği şeyler:

• Metni kimin yazdığını. Bir dedektör, bir yazma biçiminin yapay zeka yazısına ne kadar benzediğini tahmin eder. Onu kimin yazdığını ya da çalışmanın nasıl yapıldığını bilmez.
• Aldatma kastı olup olmadığını. Öğrenciniz bir düzeltme aracı, bir çevirici ya da izin verildiğini sandığı bir araç kullanmış olabilir. Sonuç bu durumları birbirinden ayırmaz.
• Kullanıma izin verilip verilmediğini. Bu, dersinizin ve kurumunuzun kurallarına bağlıdır, hiçbir araca değil.

Sonuç bir gösterge, kanıt değildir. Kararı her zaman bir insan verir. Bu durumda siz, öğrencinizi dinledikten sonra.

Daha yakından bakmak için nedenler ve neden olmayanlar

Makul bir şüphe, kontrol edebileceğiniz somut bir şeye dayanır. Bir çalışmaya daha yakından bakmak için iyi nedenler şunlardır:

• Önceki çalışmalardan belirgin bir değişiklik. Öğrencinizin derste yazdığından ya da daha önce teslim ettiğinden çok farklı bir üslup, sözcük dağarcığı ya da ayrıntı düzeyi.
• Dersle bağlantısı olmayan içerik. Çalışma derste görülen okumaları, örnekleri ya da kavramları kullanmıyor ya da sizin sorduğunuza benzeyen ama farklı bir soruyu yanıtlıyor.
• Bulunamayan kaynaklar. Bulamadığınız alıntılar, veriler ya da göndermeler; ya da gerçek ama çalışmanın söylediğini söylemeyen kaynaklar. İki üç kaynağı kontrol etmek yapabileceğiniz en yararlı şeylerdendir.

Şunlar ise bazen öyle görünse de neden değildir:

• İyi yazım ve iyi dil bilgisi. İyi yazmak şüpheli değildir. Birçok kişi çalışmasını birkaç kez gözden geçirir ya da izin verilen bir düzeltme aracı kullanır.
• Resmi bir ton. Akademik çalışmalar için öğretilen tondur. Resmi ve düzenli bir metin, hiç yapay zeka kullanılmadan ilk bakışta yapay zekayla üretilmiş gibi görünebilir.
• Ders kitabı gibi bir yapı. Giriş, gelişme ve sonuç, derste öğrenilen ve birçok ödevde beklenen bir düzendir.
• İkinci bir dilin düzenliliği. Düzgün cümleler ve öğrenilmiş sözcükler, kendi dili olmayan bir dilde yazan biri için normaldir.
• Yüksek bir dedektör sonucu, tek başına. Nereye bakacağınıza karar vermenize yardım eder. Bir sonuca varmak için yeterli değildir.

Konuşma nasıl kurulur

• Özel olarak ve acele etmeden konuşun. Telaşsız, sınıfın geri kalanından uzak, baş başa bir konuşma gerilimi düşürür ve öğrenciye kendini anlatma fırsatı verir.
• Suçlamayla değil, açık bir soruyla başlayın. Çalışmayı nasıl yaptığını anlatmasını isteyin: nereden başladı, hangi kaynakları kullandı, en çok neyde zorlandı.
• Bir paragrafı kendi sözleriyle anlatmasını isteyin. Bir metni yazan kişi genellikle onu anlatabilir: neden bir örneği seçti, bir fikirle ne demek istedi, bir taslaktan diğerine ne değişti.
• Taslak ve kaynak isteyin. Bir belgenin sürüm geçmişi, notlar ve başvurulan kaynaklar çalışmanın nasıl yapıldığını gösterir. Hiçbiri yoksa bu hiçbir şey kanıtlamaz: birçok kişi taslak saklamaz.
• Sonuca varmadan önce dinleyin. Beklemediğiniz bir açıklama olabilir; örneğin öğrencinizin izin verildiğini sandığı bir düzeltme aracı, çevirici ya da yardım.
• Bir puanla başlamayın. Bir dedektör kullandıysanız sonucunu bir hüküm olarak sunmayın. En fazla, size kuşku veren bölümleri bir başlangıç noktası olarak anın.
• Söylenenleri not edin. Konuşmanın kısa bir yazılı kaydı, konu devam ederse sizi ve öğrencinizi korur.

Başlamak için, kendi konuşma biçiminize uyarlayabileceğiniz birkaç cümle:

• Son çalışmanız hakkında sizinle konuşmak istiyorum. Onu nasıl hazırladığınızı anlatır mısınız?
• Bu paragraf ilgimi çekti. Burada ne demek istediğinizi kendi sözlerinizle anlatır mısınız?
• Elinizde taslaklar ya da kullandığınız notlar var mı?
• Yazarken bir düzeltme aracı, bir çevirici ya da bir yapay zeka sohbeti gibi bir araç kullandınız mı? Nasıl çalıştığınızı anlamak istiyorum.

Konuşmanın amacı çalışmanın nasıl yapıldığını anlamaktır, bir itiraf koparmak değil.

İkinci bir dilde yazan öğrenciler

Kendi dili olmayan bir dilde yazan öğrenciler daha düzenli cümleler, öğrenilmiş yapılar ve daha resmi sözcükler kullanma eğilimindedir. Bu özellikler yapay zekayla üretilmiş metinlerde de görülür; bu yüzden herhangi bir dedektör bu öğrencileri yanlışlıkla işaretleyebilir ve hızlı bir okuma da yanılabilir. Bu, yapay zeka dedektörlerinin bilinen bir sorunudur.

Bu öğrencilerle daha da özenli olun: sınıfta yazılan çalışmalarla karşılaştırın, kurumunuzun kuralları izin veriyorsa kendilerini en güvende hissettikleri dilde açıklamalarına izin verin ve biçimsel doğruluğu bir kuşku nedeni saymayın. Bölgesel yazım biçimleri için de aynısı geçerlidir: bölgesel bir yazım biçimi şüpheli görünmemeli. Daha fazlası İkinci dilde yazanlar ve yapay zeka dedektörleri sayfasında.

Adil bir süreç

• En baştan açık kurallar. Henüz kimse yazmaya başlamadan, her çalışmada hangi yapay zeka kullanımına izin verildiğini ve nasıl belirtilmesi gerektiğini açıklayın.
• Herkes için aynı süreç. Yazma biçimi ya da geldiği yer ne olursa olsun, her öğrenciye aynı adımları uygulayın.
• Her zaman kendini açıklama fırsatı. Öğrenciniz, herhangi bir karardan önce nasıl çalıştığını anlatabilmelidir.
• Bir puana dayanarak asla not verilmez. Bir dedektörün sonucu not vermek ya da kimseye yaptırım uygulamak için yeterli değildir.
• Kurumunuzun prosedürü. Konu devam ederse kurumunuzun öngördüğü kuralları ve adımları izleyin.

Konuştuktan sonra hâlâ kuşkularınız varsa karar vermeden önce kurumunuzdaki başka birinin görüşünü alın. Bir gösterge, bir hüküm değil.

Bir öğrenci ne yapabileceğini sorarsa Yapay zeka kullanmakla mı suçlanıyorsunuz? Adım adım rehberini paylaşabilirsiniz. Diğer rehberler ScanForAI Türkçe sayfasında.

Önlemek, tespit etmekten iyidir

Bir çalışmanın nasıl yazıldığını bilmenin en güvenilir yolu, onun yazılışını görmektir. Bu fikirler hiçbir araç olmadan işe yarar:

• Aşamalı teslim. Bir plan, bir ilk taslak ve son metin isteyin. Bir metnin nasıl değiştiğini görmek herhangi bir sonuçtan daha çok şey söyler.
• Sınıfta biraz yazma. Sınıfta yazılan birkaç paragraf, her öğrencinin nasıl yazdığına dair bir referans verir.
• Kısa bir sözlü açıklama. Öğrencinizin çalışmasını sunması ya da hakkında iki üç soruyu yanıtlaması için birkaç dakika.
• Süreç hakkında bir not. Çalışmanın nasıl yapıldığını, hangi kaynakların kullanıldığını ve dersinizin kuralları isterse yapay zeka kullanılıp kullanılmadığını anlatan birkaç satır.
• Derse bağlı ödevler. Öğrencilerden derste görülenleri, yakın örnekleri ya da kendi deneyimlerini kullanmalarını isteyen sorular, genel bir metinle yanıtlanması daha zor sorulardır.

Çalışmalar İngilizceyse

Öğrencileriniz çalışmalarını İngilizce yazıyorsa bu metinleri ScanForAI dedektörüyle ücretsiz kontrol edebilirsiniz. Her sonuç, 0 ile 100 arasında bir puan ve gerekçelerini verir. Dedektörün sayfası İngilizcedir; onu İngilizce metinler için yapay zeka dedektörü sayfasında anlatıyoruz.

Öğrenciniz İngilizceyi ikinci dilde yazıyorsa “English isn’t my first language” (İngilizce ana dilim değil) seçeneğini işaretleyin; bir ders çalışmasıysa “Text type” (metin türü) altında “Student essay / assignment” (öğrenci kompozisyonu / ödevi) seçin. İki seçenek de resmi bir çalışmanın ya da ikinci dilde yazılmış bir çalışmanın yapay zekayla üretilmiş bir metin sanılmamasına yardımcı olur: öğrencinizi yanlışlıkla işaretleme riskini azaltır ama ortadan kaldırmaz. Her düzeyde ne yapılacağını öğrenmek için Sonucu nasıl okumalı sayfasına bakın.

Şimdilik ScanForAI dedektörü yalnızca İngilizce metinleri analiz eder. Türkçe metinler için yapay zeka tespiti hazırlanıyor, ama ne zaman hazır olacağı henüz belli değil. Türkçe çalışmalar için bu sayfadaki süreç elinizdeki en iyi araçtır.

Öğrencilerinizin çalışmaları İngilizce mi? Ücretsiz ve hesapsız kontrol edin. Dedektöre gidin → (İngilizce)